Flip en Marie, een uniek dubbelportret uit 1600

HELLENDOORN - In de collectie van museum Erve Hofman bevinden zich twee bijzondere objecten. Het zijn portretten uit de vroege zeventiende eeuw van een echtpaar, geschilderd op eikenhouten panelen. Het zijn de oudste en misschien wel waardevolste kunstwerken van de gemeente Hellendoorn. Dinand Webbink hield afgelopen vrijdag bij Erve Hofman een lezing over de portretten.

Bij Oald Heldern
De panelen zijn sinds 1965 in bezit van Oald Heldern De Noaberschop, maar zijn slechts kort tentoongesteld geweest. Door hun kwetsbaarheid en slechte staat waren ze tientallen jaren opgeborgen in het depot. Slechts weinig mensen hebben de portretten ‘live’ gezien. In het kader van het cursus- en lezingenprogramma ‘Biej oons op de Delle’ vertelde Dinand Webbink voor een geïnteresseerd publiek over de herkomst van de schilderijen en over de weg die zij hadden afgelegd totdat zij eigendom werden van Oald Heldern.

In 1965 schonk prof. dr. ir. Felix Andries Vening Meinesz de portretten aan de pas opgerichte Hellendoornse oudheidkamer. Sinds 1918 verbleven de olieverfschilderijen op het landgoed de Eelerberg, waar de later internationaal geroemde professor in 1887 het levenslicht zag. Hij had ze gekregen van de bewoners van een boerderij naast de voormalige herberg Het Vosje in Marle. De huidige boerderijcamping ‘t Vosje verwijst nog steeds naar deze uit de zeventiende eeuw stammende tapperij. Rond 1770 nam de uitbater, Gerrit Gerritsen Rutgers, van de herberg de twee fraaie panelen mee van het nabijgelegen, leegstaande landhuis De Katenhorst. Gerrit was nog maar kort getrouwd met Harmina Soepenberg, net als Gerrit afkomstig van een boerenerf dat bij Katenhorst hoorde. Het leek Gerrit een goed idee om de meer dan anderhalve eeuw oude houten panelen te gebruiken als bedsteedeurtjes. Hij moest van beide wel een stuk afzagen en bracht hartjes aan om de deurtjes makkelijk open en dicht te kunnen doen. Hiermee beschadigde hij de kunstwerken wel, maar zorgde er ook voor dat zij de eenentwintigste eeuw haalden. 

Huize Katenhorst, gelegen aan de Regge, stamt uit de veertiende eeuw. Helaas zijn er geen afbeeldingen van bekend, dus blijft het gissen hoe het er uitzag. Het was geen onbelangrijk huis, want er hoorden wel twintig boerderijen bij. Eeuwenlang was zowel havezate Schuilenburg als huize Katenhorst eigendom van dezelfde families. Rond 1600 was dat het Duitse adellijke geslacht Von Bernsau. Toen Henrich Ludowich von Bernsau-Schulenburg rond 1630 trouwde met Maria Elisabeth Waldbott von Bassenheim besloot de bruid om het dubbelportret van haar ouders mee te nemen. Op de schilderijen zijn dus de op 9 oktober 1600 in het huwelijk getreden Philipp Waldbott von Bassenheim en Maria Margareta von Eltz te zien: Flip en Marie.

Renovatie in Limburg
Momenteel bevinden zich de kunstwerken van een helaas anonieme kunstenaar bij een gerenommeerde restaurator in Zuid-Limburg. In 2028, het jaar waarin het 950-jarig bestaan van Hellendoorn wordt gevierd, komen ze terug en zullen ze feestelijk worden onthuld. Vanaf dat moment zijn ze voor iedereen te zien!