Mr Dinand ter Braak, al 12 jaar dorpsnotaris in Nijverdal

NIJVERDAL - De Hema experimenteerde er kort mee; één schap naast de bekende rookworst, een testament. Via een paar muisklikken te regelen. De Nijverdalse/Hellendoornse notaris Dinand ter Braak (59) gruwt ervan. “Dat kán gewoon niet, een testament is geen knippen en plakken, het is maatwerk.” In gesprek met de notaris over erfrecht, onroerend goed en vennootschapsrecht.

“Als je het plat slaat, gaat mijn vak over het gezin. Het leven van een mens begint in een gezin en eindigt in een gezin. Ik hou me bezig met die beide momenten en veel wat er tussen zit. Maar een online Hema testament kan gewoon niet. Voorbeeld: een vader, twee kinderen, gescheiden en een kind uit de tweede relatie. De bezittingen zijn een privéwoning en een Besloten Vennootschap voor zijn bedrijfje. Maar pa was behoorlijk aan de drank en is overleden. Maar was zélf geen bestuurder van de BV, dat is zijn ex-vrouw. Kinderen liggen dwars en eisen het kindsdeel op. Was vader handelingsbekwaam, kan één van de kinderen onterft worden of niet? Dan stel ik vaak de vraag of ze willen ze dat de rechter er uiteindelijk aan te pas moet komen. Nou, nee, liever niet. En zo kun je veel meer voorbeelden noemen. Dát is ons vak, om dáár advies in te geven. En om een goed advies te geven heb ik veel informatie over het vermogen en dat soort zaken nodig. Dan kom je heel dichtbij de mens.”

Versleten Schots tweedjasje

 ”Je kent ze wel. Mensen van het oude geld. Altijd zuinig geweest, geven niks uit. Lopen in een gedateerde al glimmende broek een versleten Schots tweedjasje. Geld zat, of liquide of veel vermogen in stenen. Dan zeggen die mensen dat ze een hekel hebben om te veel geld naar de fiscus te brengen. Tja, dan moet je je geld opmaken. Een camper?, nee, lijkt me niks in zo’n ding. Ga naar de Canarische eilanden roep ik dan. Ook niet, daar is het mij te warm. Ga naar Noorwegen, daar is het me te koud. Ga regelmatiger uit eten. Nee, mijn vrouw kookt zo lekker. Dat is een generatie die niet wat uitgeven. Maar ze moeten natuurlijk direct aan de slag om de zaakjes te regelen. Ik zie nu toch ook meer en meer dat de tweede of derde generatie er zich niet voor schaamt om het geld in een groot huis te stoppen en een dikke Audi voor de deur.”

Dinand ter Braak is geboren en getogen in het prachtige buitengebied van Azelo, nabij knooppunt Buren. “Ik kom van de boer, ging naar de plaatselijk school met twee lokalen, één voor de klassen één tot en met drie en één lokaal voor de klassen vier, vijf en zes. Daarna naar het Christelijk Lyceum Almelo. Ik ben niet zo technisch aangelegd en we hadden vanuit de middelbare school een bijeenkomst bij de notaris in Borne. Nou dacht ik – dat vak lik miej ook wel wat. Zodoende ben in Utrecht rechten gaan studeren. De Tukkers gingen vaak naar ‘Groningen’, maar ik wilde naar Utrecht. Ik heb daar een prachtig studentenleven gehad. En toen aan de slag. Ik kreeg de vraag te solliciteren bij de Wierdense notaris Duynstee en bij het notariskantoor Lambrechtsen en Willems in Almelo. Ik koos voor Almelo en 1 januari 1989 werd ik kandidaat notaris bij Lambrechtsen en Willemsen.”

Carelshaven

“Ik moest daar nog wat vervolgstudies doen en dan mag je op een gegeven moment aktes passeren. En toen gingen we een keer deftig eten bij Carelshaven in Delden. Heel officieel allemaal. Op een gegeven moment ging Lambrechtsen opstaan en vroeg me officieel om hem op te volgen. Ik schrok er eerlijk gezegd wel een beetje van, want ik realiseerde me dat ik dan levenslang aan Almelo verbonden zou zijn. Maar ik heb de knoop door gehakt. En dan weer een hele procedure van referenties, de president van de rechtbank en de inspecteur van de belastingdienst, waarna het hare majesteit Beatrix behaagde mij als notaris te beëdigen. Vanaf dat moment werd het ter Braak Willems Notarissen. Dat officiële gebeuren is ook wel begrijpelijk. In feite zijn we een verlengstuk van de overheid. Het is een beroep dat je ook heel serieus moet uitoefenen.”

In 2012 ben je hier in Nijverdal gestart. Hoe ging dat?

“Je had hier te Nijverdal van ouds het notariskantoor van Kaam en Kemp notarissen en voor Hellendoorn notaris Jansen. Notaris Jansen werd opgevolgd door notaris Leopold maar dat ging niet helemaal goed. We zagen als kantoor ter Braak Willems, tot op dat moment alleen in Almelo gevestigd, een kans voor een tweede vestiging in Nijverdal. Ik wilde eigenlijk altijd wel graag ‘ondernemertje’ spelen. Ik had ook weer nieuwe energie nodig. Maar je moest dan een soort ondernemingsplan maken om aan te tonen dat er ruimte is voor een tweede kantoor in de kern Nijverdal. Nou ja, dat was er wel. Maar je begint in feite toch blanco. Wat je dan moet doen, is je gezicht laten zien. Je moet zichtbaar worden. Ik ben de banken langs geweest, de makelaars bezocht, alsook andere tussenpersonen. Ik ben bestuurslid geworden van de Business Club Hellendoorn Nijverdal en van de Hellendoornse ondernemersvereniging. Je bent ’s avonds veel weg. Maar ook in het notariaat is er sprake van een gungehalte. Ik probeer laagdrempelig te zijn, praat als ’t moet ook gewoon in de streektaal en kan iemand overdag niet, dan doen we dat ’s avonds. Desnoods op zaterdag. Ik denk ook dat mijn empathisch vermogen hoog ligt. Probeer me in te leven, dicht bij te komen, een lastige materie eenvoudig uit te leggen.” 

Erfrecht, vastgoed of vennootschapsrecht; wat doe je het liefst?

“Vastgoed vind ik het mooiste. Is ook de basis van méér. Het beeld dat dat soort aktes een soort knippen en plakken is, gaat niet op. Daar komt meer bij kijken. Bij ondernemers kijk je ook verder dan je eigen vakgebied. Je hebt met waarderingen van doen, met BV-structuren, met bedrijfsopvolgingsregelingen. Maar ook het realiseren van een nieuw woonwijkje waarbij je als notaris betrokken bent bij de koop- en verkoop van de grond, het bouwen en de realisatie daarna. Dan heb ik er plezier van om door dat wijkje te fietsen waaraan ik heb meegewerkt. Maar ook de emotie van de verkoop van een ouderlijk huis en misschien koop daarvan door een naast familielid. Daar komen dan emoties wel los. En problematiek rondom het appartementsrecht. Waar is die laadpaal buiten van. Van de bewoner of van de vereniging van eigenaren. Wie doet welk onderhoud. Dat zijn zaken waar je goed over na moet denken. En altijd scherp blijven. Voorbeeld; Dan meldt zich een wildvreemde autohandelaar uit het Westen van ons land bij ons komt om de aankoop van een BV met daarin onroerend goed voor één euro te passeren. Dan beginnen er bij mij allemaal lampjes te branden. Dan ga je je afvragen waarom komt die man zo bij mij en waarom wordt die BV met veel bezittingen voor één euro verkocht. Als die beste man zich dan ook nog eens hardop afvraagt waarom ik zo moeilijk doe en de eigen notaris niet, dan ga ik nóg meer opletten. Dan moet je misschien gewoon maar ‘nee’ zeggen.”

Je bent nu bijna zestig jaar. Hoe zit het met de opvolging? 

“Het traditionele notarisvak is minder in trek. Wij zijn een maatschap met twintig man op de payroll. Dan heb je al van doen met bv HR zaken. Dat komt er allemaal bij. Je ziet ook meer en meer een claimcultuur ontstaan. Dat vergt nóg meer scherpte. Wat denk je van het UBO (Ultimate Beneficial Owner) register. (De Ubo is de eigenaar, de belanghebbende die uiteindelijk aan te touwtjes trekt en zeggenschap heeft). Dat is niet altijd heel duidelijk traceerbaar. We moeten tot heel ver de herkomst van gelden nagaan die bij een transactie nodig zijn. Niet leuk allemaal maar het hele compliance verhaal is tegenwoordig noodzaak.

Ik ben voor het eerst opa geworden. Wil misschien op termijn een dagje minder werken. Leuke dingen doen. Maar dat hoeft niet spectaculair. Een eind door het bos wandelen met de hond is prachtig. Een lekkere biefstuk en een pot bier bij Harrie van de Piep’n in Vriezenveen is ook genieten. Of ik ook nog wel eens een boek lees? Zeker, ik lees graag Thrillers. Ludlum, dat genre.” 

Gerard Voortman